Wat is een State of Health (SoH) Test en Waarom Heb Je Die Nodig?
- sebastienwouters
- 1 jan
- 12 minuten om te lezen
De batterij is het kloppende hart van je elektrische auto – en tegelijkertijd het duurste onderdeel. Net zoals je bij een tweedehands verbrandingsmotor de compressie laat testen, is een State of Health test essentieel bij de aankoop of verkoop van een elektrische auto. Maar wat is een SoH-test precies, hoe werkt het, en wanneer heb je er eigenlijk een nodig? In deze complete gids nemen we je mee door alles wat je moet weten over batterijgezondheid testen.
Wat is een State of Health (SoH) Test en Waarom Heb Je Die Nodig?
Wat betekent State of Health (SoH)?
State of Health is een percentage dat aangeeft hoeveel capaciteit de batterij van je elektrische auto nog heeft ten opzichte van de oorspronkelijke staat. Een SoH van 100% betekent dat de batterij nog volledig intact is, terwijl 85% SoH aangeeft dat de batterij nog 85% van zijn originele opslagcapaciteit heeft.
Het verschil tussen SoH en SoC
Veel mensen verwarren State of Health (SoH) met State of Charge (SoC), maar dit zijn fundamenteel verschillende metingen:
State of Health (SoH): Meet de gezondheid en capaciteit van de batterij over tijd. Dit is een permanente verandering – als je SoH 90% is, blijft dat zo, tenzij de batterij verder degradeert.
State of Charge (SoC): Toont hoeveel energie er op dit moment in de batterij zit. Dit is hetzelfde als het batterijpercentage op je smartphone – het varieert voortdurend afhankelijk van gebruik en opladen.
Voorbeeld: Een elektrische auto met een originele batterijcapaciteit van 75 kWh en een SoH van 90% heeft nog een actuele capaciteit van 67,5 kWh. Als de SoC 80% is, betekent dit dat er op dat moment 54 kWh beschikbaar is (80% van 67,5 kWh).
Waarom is een SoH-test zo belangrijk?
1. Bescherming bij aankoop tweedehands elektrische auto
Zonder professionele batterijtest weet je simpelweg niet wat je koopt. De kilometerstand zegt weinig over de batterijconditie – twee identieke auto's met 100.000 km kunnen totaal verschillende SoH-waarden hebben.
Kostprijs risico: Batterijvervanging kost tussen €8.000 en €20.000 afhankelijk van het model. Een SoH-test vanaf €80 bij EV Health Check is een minimale investering vergeleken bij dit potentiële risico.
Realistische waardebepaling: Een elektrische auto met 70% SoH is aanzienlijk minder waard dan een identiek model met 95% SoH. Zonder test kun je duizenden euro's te veel betalen.
2. Garantiecontrole en aanspraak
De meeste autofabrikanten geven 8 jaar of 160.000 km garantie op de batterij, met een gegarandeerde minimumcapaciteit van 70% SoH. Deze garantie geldt voor vrijwel alle merken:
Tesla Model 3/Y: 8 jaar of 192.000 km, minimaal 70% capaciteit
Volkswagen ID.3/ID.4: 8 jaar of 160.000 km, minimaal 70% capaciteit
Audi e-tron/Q4 e-tron: 8 jaar of 160.000 km, minimaal 70% capaciteit
Volvo XC40 Recharge: 8 jaar of 160.000 km, minimaal 70% capaciteit
Kia EV6: 7 jaar of 150.000 km, minimaal 70% capaciteit (volledig overdraagbaar!)
Hyundai IONIQ 5: 8 jaar of 160.000 km, minimaal 70% capaciteit
Belangrijk: Als de SoH binnen de garantieperiode onder de 70% zakt, heb je recht op batterijvervanging. Een professionele SoH-test is het bewijs dat je nodig hebt om deze garantie in te roepen.
3. Hogere verkoopwaarde met certificaat
Wil je je elektrische auto verkopen? Een recent SoH-certificaat is je sterkste troef:
✅ 5-15% hogere verkoopprijs: Kopers betalen meer voor gedocumenteerde batterijgezondheid
✅ 2-3 weken sneller verkocht: Geen discussies of twijfels over de batterij
✅ Betere onderhandelingspositie: Feiten in plaats van giswerk
✅ Meer vertrouwen: DEKRA-certificering schept direct geloofwaardigheid
4. Wettelijke verplichting vanaf 2027
Groot nieuws: België maakt de State of Health test verplicht vanaf 2027. Dit betekent:
2026: SoH-certificaat wordt toegevoegd aan Car-Pass indien beschikbaar (vrijwillig)
2027: Effectieve verplichting met Europese standaard voor SoH-meting
2027: Batterijpaspoort wordt verplicht voor alle nieuwe elektrische auto's in Europa
Wie nu al een SoH-certificaat heeft bij verkoop, loopt vooruit op deze verplichting en verkoopt met meer zekerheid. Dit is vergelijkbaar met hoe de Car-Pass voor kilometerregistratie werkt – transparantie beschermt zowel koper als verkoper.
Hoe werkt een State of Health test?
Een professionele SoH-test meet de actuele batterijcapaciteit door de interne weerstand, spanning en andere parameters van de batterijcellen te analyseren. Er zijn verschillende testmethoden, elk met hun eigen voor- en nadelen.
Testmethoden vergeleken
1. Flashtest (OBD-gebaseerd) – meest gebruikt
Hoe werkt het: Een testapparaat wordt aangesloten op de OBD-poort (On-Board Diagnostics) van je auto. Het systeem leest de batterijdata uit via de boordcomputer en analyseert deze binnen enkele minuten.
Voordelen:
Zeer snel: 3-15 minuten
Geen proefrit nodig
Geschikt voor de meeste merken
DEKRA-gecertificeerd
Direct resultaat ter plekke
Nadelen:
Afhankelijk van de nauwkeurigheid van de boordcomputer
Sommige merken geven conservatievere schattingen
Betrouwbaarheid: 90-95% accuraat voor de meeste toepassingen
Dit is een van de methodes die EV Health Check gebruikt: DEKRA-gecertificeerde Flashtest die binnen 15 minuten een volledig rapport oplevert.
2. Proefritgebaseerde test (WLTP-cyclus)
Hoe werkt het: Er wordt er korte testrit gedaan met de wagen terwijl het energieverbruik wordt gemeten.
Voordelen:
Zeer nauwkeurig (95-99%)
Onafhankelijk van boordcomputer
Repliceert werkelijke omstandigheden
Nadelen:
Snel: 10-15 minuten
Vanaf 80€
Betrouwbaarheid: Hoogste nauwkeurigheid, maar onpraktisch voor dagelijks gebruik. Ideaal bij aan - of verkoop.
3. Boordcomputer uitleen (zelftest)
Hoe werkt het: Sommige elektrische auto's tonen de SoH in het menuscherm of via een mobiele app.
Voordelen:
Gratis
Direct beschikbaar
Regelmatig te controleren
Nadelen:
Niet alle merken ondersteunen dit
Geen officieel certificaat
Soms minder nauwkeurig
Niet geaccepteerd bij verkoop
Betrouwbaarheid: 80-90%, maar niet officieel erkend
Wat staat er in een SoH-testrapport?
Een professioneel DEKRA-gecertificeerd SoH-certificaat bevat:
Basisinformatie:
Voertuigidentificatie (kenteken, VIN, merk, model)
Testdatum en kilometerstand
Testmethode en apparatuur gebruikt
Batterijspecificaties:
State of Health percentage (bijv. 92,5%)
Aantal laadcycli (indien beschikbaar)
Technische details:
Minimale en maximale celspanning
Interne weerstand
Wanneer moet je een SoH-test laten uitvoeren?
Bij aankoop van een tweedehands elektrische auto
Absoluut verplicht. Laat de test uitvoeren VOOR je koopt, niet erna. Onderhandel eventueel met de verkoper dat de kosten worden gedeeld, of vraag om een recent bestaand certificaat (maximaal 3 maanden oud).
Rode vlaggen zonder test:
Verkoper weigert SoH-test toe te staan
Auto vertoont onverwacht laag bereik
Snellaadvermogen is lager dan geadverteerd
Veel waarschuwingslampjes op dashboard
Voor verkoop van je elektrische auto
Laat 2-4 weken voor je de auto te koop zet een SoH-test uitvoeren. Een recent certificaat (max 1 maand oud) werkt het beste in onderhandelingen.
Verkoopstrategie:
Vermeld SoH-percentage prominent in advertentie
Voeg certificaat toe aan foto's
Vraag hogere prijs (5-10% meer) met onderbouwing
Benadruk fabrieksgarantie indien van toepassing
Bij vermoeden van batterijproblemen
Signalen dat je batterij moet testen:
Opmerkelijk verminderd rijbereik (20%+ lager dan verwacht)
Langere oplaadtijden dan normaal
Auto laadt niet meer tot 100%
Snelladen werkt niet meer optimaal (lager vermogen)
Boordcomputer toont waarschuwingen
Auto verliest snel lading bij stilstand
Voor garantie-einde
Test je batterij 3-6 maanden voor het einde van de fabrieksgarantie. Als de SoH net onder de 70% zit, heb je nog tijd om garantie in te roepen.
Tijdlijn voorbeeld:
Garantie eindigt in juni 2025
Test in januari 2025: SoH is 71%
Test in april 2025: SoH is 69,5%
Je roept garantie in en fabrikant vervangt batterijmodules
Periodieke controle (aanbevolen)
Voor optimale batterij-levensduur kun je jaarlijks of om de 50.000 km een SoH-test laten uitvoeren. Dit helpt om degradatietrends te volgen en tijdig maatregelen te nemen.
Advies per leeftijd auto:
0-2 jaar: Niet nodig tenzij problemen
3-5 jaar: 1x per 2 jaar
6-8 jaar: Jaarlijks (garantie-einde nadert)
8+ jaar: Jaarlijks of bij vermoeden van problemen
Wat beïnvloedt de batterijgezondheid?
Om de uitkomst van je SoH-test te begrijpen, is het belangrijk te weten welke factoren batterijdegradatie veroorzaken. Batterijslijtage is onvermijdelijk, maar de snelheid ervan hangt sterk af van hoe je de auto gebruikt.
1. Laadgedrag: de grootste factor
Snelladen: Intensief gebruik van snelladers (DC-lading met 50-350 kW) belast de batterij zwaarder door de hoge stroomsterkte en toegenomen warmte. Moderne auto's hebben goede temperatuurregeling, maar regelmatig snelladen (meer dan 50% van laadsessies) leidt tot 10-20% meer degradatie.
Thuisladen tot 80%: Het meest batterijvriendelijk. Lithium-ion batterijen houden van een laadniveau tussen 20-80%. Dagelijks laden tot 100% versnelt degradatie aanzienlijk.
Diep ontladen: Regelmatig onder de 10% rijden stresst de batterijelementen. Probeer dit te beperken tot 1-2x per maand maximaal.
Optimaal laadgedrag:
Dagelijks: laad tot 80% (stel limiet in app)
Lange rit: laad tot 100% alleen vlak voor vertrek
Snelladen: gebruik bij uitzondering, niet structureel
Laad bij voorkeur thuis met 7-11 kW
2. Temperatuur: de stille batterijkiller
Hitte (>30°C): Versnelt chemische afbraak van batterijcellen met 20-40% bij temperaturen boven 35°C. Auto's die vaak in Zuid-Europa geparkeerd staan, degraderen sneller.
Kou (<0°C): Tijdelijk beperkt de prestaties maar heeft minder impact op lange termijn degradatie dan hitte. Regeneratief remmen werkt ook minder goed in kou.
Parkeren in hitte: Een volle batterij in volle zon is het slechtste scenario. Degradatie kan oplopen tot 5% per jaar in extreme omstandigheden.
Temperatuurmanagement tips:
Parkeer in de schaduw of garage bij hitte
Gebruik voorverwarming in winter (laadt terwijl aangesloten)
Laad niet direct na snelle rit (laat batterij afkoelen)
Actieve batterijkoeling is essentieel (Tesla, Audi, Porsche hebben dit)
3. Laadcycli: tellen ze echt?
Een laadcyclus = van 0% naar 100% opladen (of equivalent, bijv. 2x van 50% naar 100%). Moderne EV-batterijen zijn goed voor 1.000-2.000 volledige cycli voor ze onder 80% SoH komen.
Rekenvoorbeeld: Bij 400 km bereik en 1.500 cycli betekent dit 600.000 km voordat de SoH onder 80% zakt. Voor de meeste gebruikers is dit 10-15 jaar normaal gebruik.
Ondiepe cycli zijn beter: 2x opladen van 40% naar 80% is minder belastend dan 1x van 0% naar 100%.
4. Kalenderveroudering: tijd speelt ook een rol
Zelfs een ongebruikte batterij degradeert met ongeveer 1-2% per jaar door natuurlijke chemische processen. Dit is onvermijdelijk en gebeurt vanaf het moment dat de batterij wordt geproduceerd.
Langdurige opslag: Bewaar de batterij op 50-60% voor minimale kalenderveroudering. Bij 100% of 0% versnelt deze met factor 2-3x.
5. Batterijchemie en merkspecifieke verschillen
NMC (Nikkel-Mangaan-Kobalt): Gebruikt door Tesla, Audi, BMW, Mercedes. Hoge energiedichtheid maar gevoeliger voor degradatie. Gemiddeld 1,5-2% per jaar.
LFP (Lithium-IJzerfosfaat): Gebruikt door Tesla Model 3/Y basisversie, BYD, sommige Volkswagens. Lagere energiedichtheid maar zeer duurzaam. Gemiddeld 1-1,5% per jaar. Kan veilig tot 100% worden geladen.
Merkvoorbeelden degradatie:
Tesla: 1,5-2% per jaar gemiddeld, na 250.000 km vaak nog >90% SoH
Nissan Leaf (oudere): 2-3% per jaar (geen actieve koeling)
Kia/Hyundai: 1,5-2% per jaar, zeer betrouwbaar
Volkswagen ID-reeks: 1,5-2% per jaar
Renault Zoe: 1,8% per jaar gemiddeld
SoH-waarden interpreteren: wat is goed?
De vraag "wat is een goede SoH?" hangt af van de leeftijd en het gebruik van de auto. Hier is een praktische interpretatiegids.
SoH-waardering per leeftijdscategorie
Nieuwe auto's (0-2 jaar):
98-100% = Uitstekend (verwacht)
95-98% = Goed
90-95% = Acceptabel maar opvallend, check laadgedrag
<90% = Slecht, mogelijk garantieclaim
Jonge auto's (3-5 jaar):
92-100% = Uitstekend
88-92% = Goed (normale degradatie)
80-88% = Acceptabel
<80% = Let op, snellere degradatie dan normaal
Middelbare leeftijd (6-8 jaar):
85-95% = Uitstekend
80-85% = Goed (binnen garantienormen)
70-80% = Acceptabel, prijsaanpassing nodig
<70% = Garantie mogelijk afgelopen, prijs sterk verlaagd
Oudere auto's (8+ jaar):
80-90% = Uitstekend (batterij houdt goed stand)
70-80% = Goed (nog jaren bruikbaar)
60-70% = Acceptabel voor korte ritten, beperkt bereik
<60% = Alleen lokaal gebruik, zeer beperkte waarde
Prijsimpact van SoH bij verkoop
SoH heeft een direct effect op de restwaarde van je elektrische auto. Hier is een indicatie van prijscorrecties:
95-100% SoH: Geen prijsaanpassing, mogelijk zelfs premium
90-95% SoH: -0 tot -5% van marktprijs
85-90% SoH: -5% tot -10% van marktprijs
80-85% SoH: -10% tot -15% van marktprijs
75-80% SoH: -15% tot -25% van marktprijs
70-75% SoH: -25% tot -40% van marktprijs
<70% SoH: -40% tot -60% van marktprijs, zeer moeilijk verkoopbaar
Rekenvoorbeeld: Een Volkswagen ID.3 van €30.000 met 75% SoH is realistisch €22.500-23.000 waard (20-25% lager).
Garantie-grens: 70% is de magische drempel
Vrijwel alle fabrikanten hanteren 70% als garantiegrens. Zakt de SoH binnen de garantieperiode (meestal 8 jaar / 160.000 km) onder deze waarde, dan ben je recht op batterijvervanging of -reparatie.
Wat gebeurt er bij garantieclaim?:
Je laat een SoH-test uitvoeren bij erkende partij (zoals EV Health Check)
SoH blijkt 68% te zijn (onder de 70%)
Je neemt contact op met dealer met certificaat
Fabrikant controleert en verifieert SoH
Batterij wordt vervangen of defecte modules worden vernieuwd
Kosten: €0 (gedekt door garantie)
Let op: Sommige fabrikanten sluiten garantie uit bij:
Schade door ongeval of nalatigheid
Onderhoud buiten erkend dealernetwerk
Commercieel gebruik (taxi, deelplatform)
Kosten van een SoH-test in België
De prijs voor een professionele State of Health test varieert afhankelijk van de testmethode en locatie.
Prijsoverzicht België (2025)
Standaard Flashtest (OBD-poort):
EV Health Check Willebroek: vanaf €80 (actieprijs 1e zaterdag/maand)
Standaard tarief: €99-120
VAB voor leden: vanaf €69
Euromaster: €89-110
Officiële dealers: €100-150
Bij aankoop/verkoop dealerpakket:
Vaak inbegrepen bij inruil
Vraag altijd om certificaat mee te krijgen
Wat krijg je voor dit geld?
Voor €80-120 ontvang je:
Professionele test binnen 15 minuten
DEKRA-gecertificeerd rapport
Officieel certificaat (geldig bij verkoop/garantieclaim)
Advies van specialist over batterijgezondheid
Historische data (bij herhalingstest)
Voorspelling resterende levensduur
Return on investment: Bij verkoop verhoogt een goed SoH-certificaat je prijs met €500-2.000. Bij aankoop voorkom je mogelijk een dure miskoop van €5.000-15.000.
Hoe batterijdegradatie vertragen?
Hoewel degradatie onvermijdelijk is, kun je de snelheid ervan aanzienlijk vertragen met slim gebruik.
Gouden regels voor lange batterijlevensduur
1. Laad 'slim':
Stel dagelijkse laadlimiet in op 80% (via app)
Laad tot 100% alleen voor lange ritten en direct daarna gebruiken
Vermijd regelmatig laden onder 10% en herladen
Gebruik thuislader (7-11 kW) boven snelladen waar mogelijk
2. Temperatuurmanagement:
Parkeer in schaduw/garage bij hitte
Gebruik voorverwarming in winter (terwijl aangesloten)
Laat batterij afkoelen na snelrit voor je laadt
In extreme hitte: laad 's nachts
3. Optimaal gebruik:
Rijd soepel (minder stroom = minder warmte)
Gebruik Eco-modus voor dagelijks gebruik
Regeneratief remmen bij voorkeur op 'medium' stand
Vermijd 'sportmodus' behalve wanneer echt nodig
4. Software up-to-date houden:
Installeer alle fabrikant-updates (verbeteren BMS)
Check regelmatig op recalls
Software updates kunnen degradatie met 5-10% verbeteren
5. Bij langdurige opslag (>2 weken):
Laad tot 50-60% voor opslag
Koppel 12V-systeem los indien mogelijk (vermijdt parasitair verbruik)
Zet auto bij voorkeur binnen (temperatuurstabiel)
Realistische verwachting
Met optimaal gebruik kun je degradatie beperken tot 1-1,5% per jaar, wat betekent:
Na 5 jaar: 92-95% SoH
Na 8 jaar: 88-92% SoH
Na 10 jaar: 85-90% SoH
Dit betekent een levensduur van 15-20 jaar voordat de batterij onder 70% zakt.
Veelgestelde vragen
Is een SoH-test verplicht in België?
Momenteel niet, maar vanaf 2027 wordt dit verplicht bij verkoop van elektrische auto's. Vanaf 2026 wordt SoH al toegevoegd aan de Car-Pass indien beschikbaar. Het is nu al sterk aangeraden voor elke transactie.
Kan ik de SoH zelf uitlezen in mijn auto?
Sommige merken tonen SoH in het menu (Tesla, Nissan Leaf, sommige Renaults), maar dit is geen officieel certificaat. Voor verkoop of garantieclaims heb je een gecertificeerd testrapport nodig.
Hoe vaak moet ik een SoH-test laten doen?
Bij aankoop: Altijd
Bij verkoop: 2-4 weken van tevoren
Periodiek: Om de 2 jaar vanaf jaar 3, jaarlijks vanaf jaar 6
Bij problemen: Direct
Wat als mijn SoH onder de 70% zit binnen garantie?
Neem contact op met je dealer met het SoH-certificaat. De fabrikant zal de test verifiëren en de batterij vervangen of repareren onder garantie. Dit kost je niets.
Verschilt SoH per merk en model?
Ja, aanzienlijk. Tesla's en Kia/Hyundai's vertonen gemiddeld lagere degradatie (1,5% per jaar) dan oudere Nissan Leafs zonder actieve koeling (2,5-3% per jaar). LFP-batterijen degraderen ook langzamer dan NMC.
Kan ik een batterij met lage SoH nog gebruiken?
Zeker, maar je bereik is proportioneel lager. Een auto met 400 km WLTP-bereik en 70% SoH heeft nog 280 km bereik. Voor lokaal gebruik is dit vaak voldoende. De waarde is wel sterk verlaagd.
Herstelt een batterij ooit zijn capaciteit?
Nee, batterijdegradatie is permanent. Sommige software-updates kunnen de SoH-weergave verbeteren door betere kalibratie, maar de fysieke capaciteit neemt alleen af, nooit toe. Claims over "batterij regeneratie" zijn misleidend.
Wat kost batterijvervanging buiten garantie?
Tussen €8.000 en €20.000 afhankelijk van capaciteit en merk. Voor kleinere auto's (40-50 kWh) ongeveer €8.000-12.000, voor grotere batterijen (75-100 kWh) €15.000-20.000. Vaak is gedeeltelijke vervanging (modules) goedkoper (€3.000-8.000).
Moet ik een SoH-test laten doen bij private verkoop?
Dit is niet verplicht maar sterk aangeraden. Het beschermt beide partijen: de koper weet wat hij koopt, de verkoper kan een betere prijs vragen met onderbouwing. Zonder certificaat wantrouwen veel kopers de auto, wat onderhandeling bemoeilijkt.
Hoe betrouwbaar zijn verschillende testmethoden?
OBD Flashtest: 90-95% accuraat, voldoende voor vrijwel alle situaties
Proefritgebaseerde test: 95-99% accuraat.
Boordcomputer: 80-90% accuraat, niet officieel erkend
Voor normale transacties en garantieclaims is een DEKRA-gecertificeerde test voldoende.
Kan een SoH-test de batterij beschadigen?
Absoluut niet. De test leest alleen data uit via de OBD-poort zonder enige fysieke of elektrische belasting van de batterij. Het is vergelijkbaar met een diagnosetest bij de dealer.
Wat is een realistische SoH voor een 5 jaar oude EV?
88-95% SoH is normaal voor een 5 jaar oude elektrische auto met gemiddeld gebruik (20.000-25.000 km/jaar). Bij intensief snelladen of extreem klimaat kan dit 85-90% zijn. Boven de 95% is uitstekend, onder de 85% is reden voor nader onderzoek.
Conclusie: Weten is zekerheid
Een State of Health test is de enige betrouwbare manier om de gezondheid van een EV-batterij te bepalen. Vanaf €80 bij EV Health Check krijg je binnen 15 minuten volledige duidelijkheid over de conditie van het duurste onderdeel van je elektrische auto.
Bij aankoop beschermt het je tegen kostbare verrassingen. Bij verkoop verhoogt het je prijs en versnelt het de transactie. Voor garantieclaims is het het bewijs dat je nodig hebt. En vanaf 2027 wordt het sowieso verplicht in België.
De vraag is niet of je een SoH-test moet laten doen, maar wanneer. En het antwoord is: bij elke belangrijke transactie of wanneer je twijfelt over de prestaties van je batterij.
Wil je de batterij van je elektrische auto laten testen?
Bij EV Health Check in Willebroek voeren we binnen 15 minuten een DEKRA-gecertificeerde State of Health test uit. Je ontvangt een professioneel certificaat met alle relevante gegevens over je batterijgezondheid.
💰 Actieprijs: Vanaf €80 (elke 1e zaterdag van de maand)
⚡ Duur: 15 minuten
📜 Certificaat: DEKRA-gecertificeerd, officieel erkend
📍 Locatie: Willebroek, België
Boek vandaag nog je test en rijd met zekerheid:
📞 +32 497 53 65 06
State of Health test – omdat je moet weten wat je rijdt.
Opmerkingen